ارسال شبهه و سوال سریع
بروزرسانی: ۱۳۹۸/۲/۲۰ زندگینامه کتاب.رساله مقاله.شعر تصاویر دروس سخنرانی پرسش‌ها اخبار تماس
دسته بندی موضوعی آخرین پرسش‌ها پرسش‌های تصادفی پرسش‌های پربازدید

آخرین پرسش‌ها

پرسش‌های تصادفی

پرسش‌های پربازدید

آیا شتر مرغ (نعامه) جزو منسوخات است یا خیر؟

در کتب فقهی و نیز استفتائات آمده است که خوردن گوشت تمام حیوانات مسخ شده حرام میباشد.
سؤال اینجانب این است که آیا شتر مرغ (نعامه) جزو منسوخات است یا خیر؟

اگر جزو منسوخ نیست چگوده است که در کتاب من لا یحضر الفقیه جلد 3 صفحه 336 از کتب اربعه نعامه را جزو مسوخ بیان کرده اند؟

وَ لَا يَجُوزُ أَكْلُ شَيْ‌ءٍ مِنَ الْمُسُوخِ وَ هِيَ الْقِرَدَةُ وَ الْخِنْزِيرُ وَ الْكَلْبُ وَ الْفِيلُ وَ الذِّئْبُ وَ الْفَأْرَةُ وَ الْأَرْنَبُ وَ الضَّبُّ وَ الطَّاوُسُ وَ النَّعَامَةُ وَ الدُّعْمُوصُ وَ الْجِرِّيُّ وَ السَّرَطَانُ وَ السُّلَحْفَاةُ وَ الْوَطْوَاطُ وَ الْبَقْعَاءُ وَ الثَّعْلَبُ وَ الدُّبُّ وَ الْيَرْبُوعُ وَ الْقُنْفُذُ مُسُوخٌ لَا يَجُوزُ أَكْلُهَا
بسم الله الرحمن الرحیم

در جواب این سؤال شما را به دو عبارت از فقهای نامی مذهب تشیع ارجاع میدهم که به صورت خلاصه، مهمترین اشکالات این روایت را ذکر فرموده اند.

شیخ جعفر کاشف الغطاء در این یک بند چندین جواب به این روایت میدهند که به نظرم شما را از جواب های دیگر تا حدودی بی نیاز میکند:

و ما في عبارة الفقيه من ذكر النعامة غير موافق لشيء من الأخبار و كلام الأصحاب مع ان ظاهرهم الاتفاق على اباحتها كما يظهر من كتاب الحج في بحث الصيد و من كتاب الاطعمة في عد المحرمات و لو كانت مسخا لدل الاجماع على تحريمها مع ان عبارة الفقيه لا نعلم ماخذها و نقل عن بعض نسخ الفقيه انها بغامة بالباء الموحدة و الغين المعجمة و لا اعرف معناها و اللّه اعلم. 
شرح طهارة قواعد الأحكام نویسنده : كاشف الغطاء، الشيخ جعفر    جلد : 1  صفحه : 305

خلاصه جواب های شیخ جعفر کاشف الغطاء:
1: ذکر نعامه در عبارت شیخ صدوق در کتاب فقیه با روایات متعدد این باب همخوانی ندارد.
2: ذکر نعامه در میان حیوانات منسوخ با کلمات اصحاب همخوانی ندارد.
3: ظاهر کلمات اصحاب اتفاق نظر بر حلیت نعامه میباشد و این به معنای اشتباه در استنساخ و یا اعراض اصحاب از این روایت میباشد، فتاوایی که در کتاب حج و بحث صید و کتاب اطعمه موجود بوده و ذکری از نعامه در میان حیوانات حرام گوشت نمیباشد.
4: اگر نعامه از حیوانات حرام گوشت بود باید اجماع بر آن اقامه میشد.
5: ممکن است عبارت فقیه در هنگام استنساخ تغییر پیدا کرده باشد.
6: در برخی از نسخه های خطی کتاب فقیه لغت بغامه درج شده است که معنی آن واضح نیست و شاید به همین دلیل ناسخ آن را با عبارت نعامه جابه جا کرده است.


همچنین صاحب جواهر پاسخ بسیار جالبی برای این اشکال بیان فرموده اند:

بل قد يستفاد من التأمل في كلماتهم المفروغية من كون النعامة من المأكول ، ولعله كذلك ، إذ لم نعرف مخالفا في ذلك إلا الصدوق في الفقيه حيث قال : « ولا يجوز أكل شي‌ء من المسوخ ـ وعد النعامة منها ـ » مع أنه في الخصال ذكر من الأخبار ما يستفاد منه حصرها في الثلاثة عشر ، وليست النعامة منه ، وكذا في المجالس ، بل استقصى في العلل في الباب الذي عقده لذكر علل المسوخ وبيان أصنافها الروايات الواردة في ذلك ولا ذكر للنعامة في شي‌ء منها ، فخلافه إما مرتفع لاضطرابه في مبنى الحكم أو غير قادح في تحصيل الإجماع ، خصوصا بعد ملاحظة إطباق المتأخرين عنه على الحل من غير إشارة من أحد منهم إلى خلافه في الفقيه الذي هو بين أيديهم ، حتى في مثل الخلاف والمختلف المعدين لأمثال ذلك.
جواهر الكلام نویسنده : النجفي الجواهري، الشيخ محمد حسن    جلد : 36  صفحه : 323

1: حلال گوشت بودن نعامه در کلمات اصحاب اتفاقی میباشد.
2: هیچ یک از اصحاب و قدماء به غیر از مرحوم صدوق در کتاب فقیه قائل به حرمت نعامه نشده اند.
3: مرحوم صدوق در کتاب خصال حیوانات مسخ شده را منحصر در سیزده عدد ذکر میکنند که نعامه جزو آنها نمیباشد.
4: مرحوم صدوق در کتاب مجالس ذکری از نعامه در میان حیوانات مسخ شده نمیکنند.
5: مرحوم صدوق در کتاب علل الشرایع در بابی مختص به حیوانات مسخ شده، ذکری از نعامه به میان نمیآورند.
6: مخالفت مرحوم صدوق در نعامه مرتفع است به دلیل اضطراب در مبنای حکم.
7: مخالفت مرحوم صدوق در نعامه مرتفع است به دلیل عدم وجود اجماع مؤید.
8: متأخرین از مرحوم صدوق اتفاق نظر بر حلیت گوشت نعامه دارند.
9: هیچ یک از متأخرین از مرحوم صدوق در هنگام ذکر حکم نعامه اشاره ای به روایت مرحوم صدوق در کتاب فقیه نداشته اند با این که کتاب فقیه در بین ایشان متداول بوده و از کتب معتبر به شمار میرفته و عدم ذکر ایشان، به معنای عدم وجود نعامه در میان حیوانات مسخ شده در نسخه های کتاب فقیه در نزد ایشان میباشد.
10: دو کتاب خلاف از شیخ طوسی و مختلف از علامه حلی که به جهت ذکر اختلافات فتوایی موجود در میان شیعه و اهل سنت تدوین شده، مطلقا ذکری از وجود اختلاف در نعامه به میان نمیآورند.

ادله فوق، علاوه بر این که مبنای حکم به حلیت نعامه در بین علماء را واضح و روشن میکنند، بیان کننده تتبع و زحمات فوق العاده فقهای سلف، در تبیین دین مبین اسلام و خصوصاً مذهب تشیع میباشد.


والله العالم 
سید محمد علوی
تاریخ: [۱۳۹۷/۱۲/۲۰]     بازدید: [24]

ارسال سوال